Opleidingen van Nederlandse School voor Openbaar Bestuur:
Nederlandse School voor Openbaar Bestuur
Universiteit van A'dam, Leiden, R'dam, Utrecht, Delft en TilburgMaster of Public Administration

NSOB: achtergrond
De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) ontwikkelt en verzorgt postdoctorale opleidingen in de bestuurskunde speciaal gericht op de publieke sector. Kernactiviteit is de tweejarige deeltijdopleiding tot Master of Public Administration (MPA), die de NSOB sinds haar oprichting in 1989 verzorgt. Aanleiding voor de oprichting was de constatering dat er geen postdoctorale opleidingen bestonden die recht deden aan de specifieke doelstellingen en de eigen cultuur van de overheid. Het management binnen de overheid functioneert immers in een wezenlijk ander krachtenveld dan het management van een organisatie.
Sinds de eerste editie in 1989 zijn de inhoud, didactiek en samenstelling van het programma door gestructureerde en consequente evaluatie doorontwikkeld tot een zeer hoogwaardig niveau, waarin de verhouding tussen inhoudelijke kennis, professionele vaardigheden en reflectie op het eigen functioneren optimaal is ingevuld.
Daarnaast biedt de NSOB andere programma's aan, zoals: Master of Strategic Urban Studies, Interdepartementale Management Leergang, Strategische Leergang Politieleiderschap, Leeratelier Toezicht en Naleving, Leeratelier Strategie, Leeratelier Beleidsanalyse, diverse in- company programma's, waaronder een MD-traject voor de gerechten, de Management leergang Amsterdam en Metropool, een masteropleiding over de grotestedenproblematiek.
Profiel van de MPA-opleiding
Doelgroep
De postdoctorale deeltijdopleiding is bedoeld voor ambtenaren die werkzaam zijn bij rijk, provincie, gemeente, het OM en andere (semi) overheidsorganisaties en ondernemingen, die ruime praktijkervaring bij de overheid hebben opgedaan en aantoonbare capaciteiten bezitten om in de toekomst functies te vervullen op sleutelposities. Aan de deelnemers worden hoge eisen gesteld. Van hen wordt verwacht dat zij een bewuste keuze maken voor een investering in hun toekomst die substantiële energie en tijd eist.
Leerdoelen
Het voornaamste leerdoel van de opleiding is het verbeteren van het functioneren van de deelnemers in hun beroepspraktijk en het leggen van een basis voor een toekomstige vervulling van functies binnen het hoger kader van de betreffende organisatie.
De opleiding beoogt niet alleen kennis en inzicht over relevante onderwerpen rond overheidsmanagement en beleid aan te reiken, maar ook de persoonlijke en sociale vaardigheden te verbeteren en een reflectieve attitude te ontwikkelen.
Didactische opzet
De leerdoelen van de opleiding impliceren dat de didactische opzet van het curriculum probleem- en praktijkgeoriënteerd is. Het accent ligt op beroepsrelevante thema's en de uitwerking daarvan aan de hand van cases waarin de deelnemers actief participeren. Hierdoor:
- wordt op motiverende wijze ingespeeld op het hoge opleidingsniveau en de ruime praktijkervaring van de deelnemers;
- wordt ruimte geboden aan de deelnemers om studie en werk te combineren;
- komt de samenhang van de onderscheiden vakgebieden optimaal aan de orde;
- is voortdurend een duidelijke relatie tussen theorie en praktijk zichtbaar;
- kunnen theorie en praktijk in de activiteiten van alledag worden gecombineerd.
De tijd die beschikbaar is voor contact tussen docent en deelnemer wordt voornamelijk besteed aan bewerking en verdieping van thuis voorbereide stof. Van zelfstudie wordt intensief gebruik gemaakt in kleinere groepen, zogenaamde syndicaten. Gastdocenten vervullen een belangrijke rol in de discussies.
Structuur van het programma
Het tweejarige programma is verdeeld in vier fasen, waarvan er drie opgebouwd zijn uit modules. Tussen de tweede en de derde fase vindt een verblijf in het buitenland plaats.
Fase 1 'Unfreezing'
Doel: deelnemers los maken van gangbare denkwijzen en hen ontvankelijk maken voor nieuwe inzichten. Zij worden geconfronteerd met nieuwe invalshoeken op vraagstukken van openbaar bestuur en worden zich bewust van de implicaties van hun huidige analysekader.
Modulen:
- Introductiemodule
(kerndocenten prof. dr. P.H.A. Frissen en prof. dr. S. Zouridis) - Bestuur, besluiten, leren
(kerndocent prof. dr. R.J. in 't Veld) - Innoveren en veranderen
(kerndocent prof. dr. R. ten Bos)
Fase 2 Atelierfase
De achterliggende filosofie van de atelierfase in het MPA-programma is het concept van zelflerende teams. De fellows werken in groepsverband aan een casus, waarbij zij informatie verzamelen om inzicht te verkrijgen en vervolgens de casus verder uit te werken.
Modulen:
Besturen, besluiten, leren (kerndocent: prof.mr.dr. J.A. de Bruijn)
- Recht (kerndocent: prof.dr. W. Witteveen)
- Economie (kerndocent: prof.dr. A. Klamer)
- Nederland in/en Europa (kerndocent: drs. M. Sie Dhian Ho)
- Lokaal besturen (kerndocent:prof.dr. M.J.W. van Twist)
Politiek (kerndocenten: prof.dr. P.H.A. Frissen en prof.dr. M.J.G. van Eeten)
Buitenlands verblijf (acht weken)
De eerste week brengen de deelnemers door aan universiteiten die met de NSOB samenwerken. Dit om kennis te verkrijgen van het bestuurlijke systeem in het betreffende land. Vervolgens lopen de deelnemers stage of voeren een zelfstandig onderzoek uit bij overheidsorganisaties in het gastland. In de afsluitende week wordt ter plekke gewerkt aan de eindrapportage en worden de bevindingen gepresenteerd aan de betreffende instelling. Het buitenlandse verblijf kan naar keuze plaatsvinden in verschillende landen in Europa en daarbuiten.
Fase 3 Reflectie
In de derde, de reflectieve fase gaan de deelnemers dieper in op de kennis, inzichten en vaardigheden die in de voorgaande twee fasen zijn verkregen. Doel van deze reflectieve fase is, naast verdere verbreding en verdieping van kennis en inzicht, bij de deelnemers vooral een analytische en reflectieve attitude en een contingente denk- en gedragsstijl te ontwikkelen.
Het cursusaanbod in de reflectieve fase bestaat uit vier tot zes modulen, waarvan iedere deelnemer er drie volgt.
Modulen:
- Cultuurverschillen, Europese en nationale identiteit, prof.dr. P.J. Scheffer en prof.dr. P.H.A. Frissen
- Culturaliteit, prof.dr. A. Ellian en prof.dr. P.J. de Mul
- Angst, risico, vertrouwen, prof.dr.D. Houtman, prof.dr. A. Zijderveld
- college prof.dr. R.J. in 't Veld, drs. M. Sie Dhian Ho
- Management en professionaliteit, dr. E.L.H.M. van de Loo.
Fase 4 Toepassing
Groepen van vier of vijf deelnemers voeren opdrachten uit waarbij de nieuw verworven kennis, inzichten en vaardigheden in de praktijk worden gebracht.
Casusmodule
In de opleiding doorlopen de deelnemers drie keer een ‘casusmodule’ waarbij ze in een individueel gesprek met een hoogleraar of top-practitioner een casus analyseren en een oplossing presenteren. De beoordeling vindt plaats op basis van de kwaliteit van de analyse en oplossing, de stijl van presentatie en advisering, en de presentatie door de deelnemer. Docenten casusmodule: prof.dr.ir. C.J.A.M. Termeer, drs. H. Borstlap, prof.dr. F.J.H. Mertens, prof.dr. A.B. Ringeling, prof.dr.ing. G.Teisman, drs. H.W.M. Wesseling en prof.dr. A.C. Zijderveld.
Begeleiding en trainingen
Een traject van begeleiding, training en reflectie loopt als een rode draad door de opleiding. Dit gebeurt in de vorm van decaangesprekken, communicatietrainingen, trainingen op het gebied van conflicthantering en onderhandeling, coaching en simulatiespellen. Na iedere module vindt een evaluatie van de leerervaringen plaats.
Tijdbeslag en beoordeling
Gedurende dertig weken per jaar komen de deelnemers een dag per week in Den Haag bij elkaar, vrijwel altijd op vrijdag van 9.00 uur tot 17.30. De totale studielast is 20 uur per werk, inclusief de colleges. Prestaties worden beoordeeld in individuele gesprekken met de decanen. In de opleiding zijn toetsmomenten ingebouwd ter evaluatie van de eigen voortgang.
Graduation Day
Een succesvolle afronding van de opleiding leidt tot de titel Master of Public Administration. In 2003 is de opleiding als eerste post executive master in Europa geaccrediteerd door de European Association for Public Administration Accreditation (EAPAA).

