Vergelijkbare opleidingen
Sioo, Organisatie- en Veranderkunde
Je eigen spel op ‘t spel zetten
Gabriëlle Dermout MCM, ict-manager en Laurens Wisselink MCM, zelfstandig organisatieadviseur, volgden in 2005/2006 het mastertraject Advanced Change Methodologies (ACM). Ze blikken terug met twee docenten uit het kernteam van ACM: Hans Vermaak en Rob Hundman, beiden organisatieadviseur.
"ACM heeft mij rust gegeven. Ik ben me meer bewust van mijn manier van werken. Wat ik precies doe, hoe ik het doe. Van onbewust bekwaam, naar bewust bekwaam, zeg maar." Tijdens het traject leerde Gabriëlle haar werkzaamheden beter te benoemen, de kaders in haar werk meer expliciet te maken. "Je kunt je werk heel lang goed doen op buikgevoel. Dat gold voor mij tenminste. Maar datzelfde buikgevoel zei mij ook dat er iets miste. Ik wilde de praktijk handen en voeten geven." Hans: "Alle deelnemers hebben het vak in de vingers. Alleen hebben ze er, gechargeerd gezegd, geen verhaal bij. Het mastertraject ACM helpt de deelnemers hun taal scherper te krijgen. Helpt hen helder te krijgen wat zij precies doen, wat ze kunnen en hoe ze dat kunnen uitleggen aan anderen. Tijdens ACM leer je uit jezelf te halen wat erin zit. Je leert je eigen functioneren te onderzoeken."
En dat gaat niet zonder horten of stoten. "Het is een rouwproces", zegt Gabriëlle. "Ik heb leren leren. Dat betekent dat je zekerheden moet opgeven en denkkaders op het spel moet zetten. Je wereld wordt anders en dat is zwaar. Maar zonder wrijving geen glans, zoals onze programmamanager zegt. Om echt meters te kunnen maken, moet je jezelf leren kennen. Als je weet wanneer je vastloopt, gaat je professionaliteit omhoog." Laurens, tijdens ACM nog een collega van Gabriëlle, vond de eerste helft van het traject verwarrend. "Tijdens de reis, waar de leergang mee begint, ruik je even aan alle onderdelen van het traject. We zochten letterlijk en figuurlijk de grens op, leerden letterlijk en figuurlijk anders kijken. Heel intensief. Ik was in totale verwarring", zegt hij lachend. "En dat is goed. Verwarring maakt ruimte en dat had ik nodig. Ik wilde effectiever worden in mijn werk. Voelde dat ik niet helemaal op de goede plek zat. Tijdens de leergang zag ik de rode draad in mijn leven en dat gaf mij voldoende vertrouwen om voor mijzelf te beginnen." Rob: "Laurens heeft geleerd zijn kwaliteiten op waarde te schatten. Hij kan mensen helpen bij basale zaken als communiceren en echt contact maken. Twee dingen die mensen soms simpelweg vergeten, maar die ongelofelijk belangrijk zijn in een organisatie. Structuren en systemen, daar kun je aan vasthouden. Maar wat een organisatie echt in beweging brengt, is onbeschreven, ongezegd. Als je mensen laat inzien dat ze langs elkaar heen praten, initieer je belangrijke stappen."
De zes onderdelen van het traject - de reis, de kennisgroepen, het methodologielab, de coachgesprekken, de fascinaties en uiteindelijk de manifestatie - grijpen in elkaar en maken het mastertraject tot een ‘learning community’. Hans: "In de ene opleiding leer je kennis of een vaardigheid, in de ander wissel je ervaringen uit of doe je aan persoonlijke groei. De gedachte is hier dat je al dat soort dingen stapelt tot je een niveau hoger komt en kan uitleggen wat je eigen methodologie op zijn best is. Binnen ACM leren de deelnemers dát te onderzoeken." Rob: "Vooral het methodologielab speelt hierin een belangrijke rol. Als je beter begrijpt hoe je dingen doet, kun je ermee experimenteren. Je past je methodologie eens wat aan, je ondergaat je kennis in de praktijk, bij je eigen klanten. Je ontdekt dat je fascinatie je methoden raakt en de praktijk. En als dat niet zo is, moet je nog eens goed bij jezelf te rade gaan. Uit al deze onderdelen leer je uiteindelijk je eigen methodologie kennen, van belang voor je verdere ontwikkeling. Dit slaat neer in een heel concreet product of het methodologisch handboek." "Maar eigenlijk gaat het daar niet om", zegt Gabriëlle. "Ik heb een handboek ontwikkeld dat in verschillende situaties tot hulp kan zijn, maar het spel dat ik heb geleerd, is juist op onderzochte methoden terug kunnen komen. Altijd weer."Laurens: Eigenlijk leert ACM je weer leren op een natuurlijke manier, zoals ik dat zie bij mijn dochter van zes maanden." Rob: "Precies. Kijk naar kinderen. Zij zetten hun eigen spel altijd weer op het spel. De blokkenstapel die ze maken, moet omver. Ze zoeken de grens op." Hans: "Wij zijn dat soort leren verleerd. Terwijl het prima werkt om te leren door op zoek te gaan, te beschrijven wat je doet, om iemand jou te laten observeren en dat soort dingen. Leren beperkt zich niet tot een klaslokaal. Het past in elk aspect van je leven; in het gezin, aan het bureau achter de boeken. Je leert van collega’s op het werk, van je ACM-studiegenoten. ACM is een schoolvoorbeeld van een learning community. De deelnemers vormen een belangrijke beroepsgroep die zich buigt over de vraag hoe ze het vak op een hoger niveau kunnen tillen door continu te blijven leren, onderzoeken en veranderen."
Naast die gemeenschappelijke zoektocht is er ook continu de vraag: Hoe sta ik hierin? Laurens: "Je moet steeds terug naar jezelf. Bepalen wat voor jou wel en niet geldt. Het is zoeken naar de trucs die voor jou geen trucs zijn. In mijn vak draait het om vertrouwen. In boeken lees ik hoe ik dat vertrouwen zou moeten winnen. Die methode kan ik imiteren en toepassen. Dan wordt het een truc. Maar dat wil ik niet. Ik ben me in het ACM-traject bewust geworden van mijn eigen manier van vertrouwen winnen." In die zoektocht naar authenticiteit spelen de fascinaties een belangrijke rol. Waar word jij door geraakt? Waar gaat jouw hart sneller van kloppen? De deelnemers was gevraagd om op reis een voorwerp mee te nemen wat hen typeert. Voor Gabriëlle was dat de roman Chocolat, van Joanne Harris. "Dit boek staat voor mij voor een andere manier van aanpak. Voor verandering initiëren met een eigen stijl, zonder je buiten de omgeving te stellen. Daarom is dit een inspirerende roman voor mij. Ik heb in dit traject gekozen voor de kennisgroep Veranderkunde. Ik wilde groeien als veranderkundige. Heb moeten leren een samenhangend verhaal te maken van warrige, complexe vraagstukken die alles en iedereen raken. Ik moet er eerst mijn eigen chocola van maken." Ze voegt eraan toe: "Als je dit leertraject zelf hebt doorlopen, als je je eigen leren begrijpt, dan kun je dat proces ook aan anderen overbrengen. Dat merk ik sterk in mijn huidige functie. Ik coach zelflerende teams. Mensen die voorheen zeiden: "Dat wil ik niet", zien nu zelf ook mogelijkheden."
Een punt van kritiek heeft Gabriëlle ook: "Het coachingsgedeelte stond wat verder weg van de overige onderdelen. De gesprekken waren onder meer bedoeld als reflectie, maar er zitten in de leergang al zoveel reflectiemomenten dat deze coaching mij op dat punt geen toegevoegde waarde bracht." Hans: "Coaching heeft inmiddels een andere betekenis gekregen in het programma. We passen het programma steeds aan. Het zou ook gek zijn als wij niet meeleren hoe je zo'n programma het scherpst houdt." Gabrielle: "Maar de gesprekken met de goeroes uit het vak waren weer inspirerend." Laurens valt bij: "Je krijgt de kans om hen over van alles en nog wat te bevragen. Dat is prachtig. Ik herkende hun leervragen. En ik herkende veel van mijn eigen zoektocht in de hunne." Gabriëlle: "En vergeet niet de heftige discussies die we met elkaar hebben gevoerd. Die beschouw ik echt als cadeautjes."
Ervaringen: