Masteropleidingen voor (young) professionals, leidinggevenden en executives
| Auteur | Drs. Jean-Pierre Simons |
Voor de vele professionals en managers die hun ontwikkeling een krachtige impuls willen geven, is er een rijk aanbod van masteropleidingen, speciaal voor dit doel ontwikkeld. De masteropleidingen in dit handboek worden ook wel aangeduid als postinitieel onderwijs, omdat ze uitsluitend bedoeld zijn voor personen met werkervaring. De doelgroep van de intensieve masteropleidingen varieert van young professionals, aan het begin van hun loopbaan tot algemeen managers met meer dan 15 jaar ervaring. Zowel in het bedrijfsleven als bij non-profit organisaties worden deze opleidingen met succes ingezet in management development en HRD trajecten.
Wellicht de bekendste postinitiële masteropleiding is de Master of Business Administration (MBA). Een bedrijfskundige opleiding die een brede basis legt voor algemene managementfuncties. Daarnaast zijn er specialistische masterprogramma’s die zich bijvoorbeeld richten op:
- het managen van een technologie (informatietechnologie, milieutechnologie, etc.)
- een bepaalde sector (overheid, dienstverlening, gezondheidszorg, etc.)
- een functie of een beroep (bijvoorbeeld marketing managers, facility managers, management consultants, arbodeskundigen, etc.
Onderwijs van zeer hoge kwaliteit
De prijs van een goede masteropleiding wordt gerechtvaardigd door de hoge kwaliteit van het onderwijs. Er wordt gewerkt in kleine groepen onder leiding van gerenommeerde docenten waarvan sommigen kunnen bogen op een glansrijke carrière in het bedrijfsleven of bij de overheid. De docenten zijn, veel meer dan in het reguliere onderwijs, nauw betrokken bij hun studenten. De leerstof bestaat uit actuele theorie en concepten die de deelnemers zich eigen maken door deze in de werksituatie te testen, ook wel action learning genoemd. Er wordt daarbij gebruik gemaakt van geavanceerde didactische methoden, waaronder simulaties, case studies, games, groepswerk en presentaties. In de meeste masteropleidingen speelt het ontwikkelen van leiderschap een rol. Naast de transfer van een fundamentele ‘body of knowledge’, wordt ook ruime aandacht besteed aan non-academische onderwerpen zoals managementvaardigheden. Ook stimuleert de opleiding het reflecteren op het eigen functioneren, het denken en doen. De persoonlijkheid van de deelnemer wordt sterker en het zelfvertrouwen neemt drastisch toe.
De afronding van een masteropleiding kan bestaan uit het verrichten van een onderzoeksproject al dan niet in de eigen organisatie of het schrijven van een scriptie.
Indeling masteropleidingen voor professional
Om het vergelijken en selecteren van masteropleidingen eenvoudiger te maken, biedt de volgende indeling een goed houvast:
1. Executive Master
Executive masterprogramma’s liggen vaak in de lijn van een MBA en heten dan Executive MBA (EMBA). Andere executive masteropleidingen hebben een meer specialistisch karakter. De sleutelwoorden bij een executive masteropleiding zijn: interdisciplinariteit, interactiviteit en teamwork. Het niveau en de inbreng van de deelnemers zijn cruciaal; deelnemers dienen over een rijke werkervaring te beschikken. Het gaat om de groepsinteractie van ervaren managers met verschillende achtergronden. Men leert vooral van elkaar. Tijdens intensieve bijeenkomsten werken de deelnemers aan projecten, analyses en case-studies van strategisch niveau. Het merendeel van de studie onderdelen van het executive programma heeft betrekking op de eigen werksituatie en heeft een direct praktisch nut. De opleidingsduur varieert van een tot drie jaar.
2. Master of Business Administration
De MBA is een verbredende opleiding met als doel de bedrijfskundige kennis, kunde en managementcompetenties van de deelnemers sterk te verbeteren. Het gaat met name om de integratie van de verschillende bedrijfskundige disciplines. Bij fulltime MBA opleidingen is het aantal buitenlandse studenten doorgaans veel groter dan bij parttime MBA opleidingen. Bij de fulltime MBA opleiding is de gemiddelde leeftijd 28-29 jaar. Bij parttime en executive MBA programma’s is de gemiddelde leeftijd veel hoger, bijvoorbeeld 35 jaar.
3. Master of Science
Master of Science opleidingen (MSc) hebben van origine een mathematische invalshoek. Het studieobject is meestal technisch, maar wordt veelal bestudeerd binnen een bedrijfskundig of maatschappelijk kader.

4. Specialised Master
Bij de gespecialiseerde programma’s kan een onderscheid gemaakt worden tussen:
- Masterprogramma’s die voortbouwen op een graad in een specifiek vakgebied (vervolgopleidingen).
- Masterprogramma’s waarbij de studierichting van de vooropleiding er minder toe doet (kopstudies).
Sommige gespecialiseerde opleidingen verstrekken het Master of Arts (MA) diploma. Bij Master of Arts opleidingen ligt het accent van oudsher op de menswetenschappen. Overigens heeft een aantal van de gespecialiseerde masteropleidingen een zelfde vorm, niveau en doelgroep als de executive masterprogramma’s, zodat deze opleidingen soms in beide categorieën kunnen worden ingedeeld.
5. Distance Learning Master
Bij distance learning masterprogramma’s verloopt de communicatie tussen opleidingsinstituut en cursist voornamelijk via internet en e-mail. Ook bij de distance learning opleidingen zijn er wel momenten in de studie dat studenten, de docent, of elkaar zien. Distance learning opleidingen bieden een zeer grote studievrijheid. Een hoge mate van zelfdiscipline is een voorwaarde voor een succesvolle afronding.
6. Fulltime Master
Een aantal fulltime masteropleidingen is bedoeld voor mensen die direct na hun HBO-of universitaire studie op postacademisch niveau willen doorstuderen. Het komt ook voor dat iemand de loopbaan onderbreekt (sabbatical) om een fulltime opleiding te volgen. Fulltime masters duren meestal een jaar en zijn bijzonder intensief. Zo kosten ze zo min mogelijk werkjaren.
Toelatingen
Om toegelaten te kunnen worden tot een masteropleiding is meestal minimaal een hbo-diploma vereist. Een aantal masteropleidingen is uitsluitend bedoeld voor academici. De meeste gerenommeerde opleidingsinstituten onderwerpen de kandidaten aan een toelatingstest. Dit kan in de vorm van de GMAT test of door middel van een eigen test. Een interview maakt vrijwel altijd deel uit van de toelatingsprocedure. Bij de executive masterprogramma’s weegt de ervaring van de kandidaat vaak zwaarder dan de formele toelatingseisen. Zo kunnen niet-hoger opgeleide personen met een schat aan praktijkkennis en managementervaring ook worden toegelaten.
