Postinitiële Masteropleidingen voor managers en professionals
| Auteur | Drs. Jean-Pierre Simons |
Sinds de jaren tachtig kent Nederland een gestaag groeiend aanbod van post-initiële masteropleidingen voor professionals en managers. “Post-initieel” worden deze opleidingen genoemd, omdat zij als “na-ervaringsonderwijs” zijn bedoeld voor personen met werkervaring, van young professionals tot algemeen managers met meer dan 15 jaar ervaring. Zowel in het bedrijfsleven als bij not-for-profit organisaties worden deze opleidingen met succes ingezet in management development en HRD trajecten.
Wellicht de bekendste post-initele masteropleiding is de Master of Business Administration (MBA), die een brede basis legt voor algemeen management functies. Daarnaast zijn er specialistische programma’s die zich richten op:
- het managen van technologie (informatietechnologie, milieutechnologie, etc.)
- een sector (not-for-profit, dienstverlening, gezondheidszorg, etc.)
- een functie of een beroep (marketing managers, facility managers, management consultants, arbodeskundigen, etc.)
Onderwijs van zeer hoge kwaliteit
De prijs van een goede Masteropleiding wordt gerechtvaardigd door de ongeëvenaard hoge kwaliteit van het onderwijs. Er wordt gewerkt in kleine groepen onder leiding van gerenommeerde docenten. waarvan sommigen kunnen bogen op een glansrijke carrière in het bedrijfsleven of bij de overheid. De docenten zijn, veel meer dan in het reguliere onderwijs, nauw betrokken bij hun studenten.
De leerstof bestaat uit actuele theorie en concepten, die de deelnemers zich
eigen maken door deze in de werksituatie uit te testen (action learning). Er wordt gebruik gemaakt van geavanceerde didactische methoden, zoals simulaties, case studies, games, groepswerk en presentaties. Naast de transfer van een stevige ‘body-of-knowledge’, wordt er ruim aandacht besteed aan non-academische onderwerpen zoals managementvaardigheden. Ook stimuleert de opleiding het reflecteren op het eigen functioneren (denken en doen) en de persoonlijkheid van de cursisten. De afronding van een masteropleiding kan bestaan uit het verrichten van een onderzoeksproject of het schrijven van een scriptie.
De Millian indeling post-initiële masteropleidingen
Om het vergelijken en selecteren van Masteropleidingen eenvoudiger te maken, biedt de Millian-indeling een goed houvast:
1. Executive Master
Executive Master programma’s liggen vaak in lijn van een MBA en heten dan Executive MBA (EMBA). Andere executive masteropleidingen hebben een meer specialistisch karakter. De sleutelwoorden bij een executive masteropleiding zijn: interdisciplinair, interactief en teamwork. Het niveau en de inbreng van de deelnemers is cruciaal; zij dienen over een rijke werkervaring te beschikken. Het gaat om de ‘kruisbestuiving’ door groepsinteractie van ervaren managers met verschillende achtergronden. Men leert vooral van elkaar. Tijdens intensieve bijeenkomsten werken de deelnemers aan projecten, analyses en case-studies van strategisch niveau. Het merendeel van de studie-onderdelen van het Executive programma heeft betrekking op de eigen werksituatie en direct praktisch nut. De opleidingsduur varieert van anderhalf tot drie jaar.
2. Master of Business Administration
De MBA is een verbredende opleiding met als doel bedrijfskundige kennis, kunde en managementcompetenties bij de deelnemers sterk te verbeteren. Het gaat met name om de integratie van de verschillende bedrijfskundige disciplines`. Bij full-time MBA-opleidingen is het aantal buitenlandse studenten doorgaans veel groter dan bij part-time MBA opleidingen. Bij de full-time MBA-opleiding is de gemiddelde leeftijd 28-29 jaar. Bij part-time en executive MBA programma’s is de gemiddelde leeftijd 34-36 jaar.
3. Master of Science
Master of Science opleidingen (MSc) hebben van origine een mathematische invalshoek. In Nederland wordt een aantal Master of Science opleidingen aangeboden door hogescholen als post-hbo onderwijs, in samenwerking met buitenlandse universiteiten. Het studie-object is meestal (maar niet altijd) een technische, maar wordt veelal bestudeerd binnen een bedrijfskundig of maatschappelijk krachtenveld.
4. Specialised Master
Bij de gespecialiseerde programma’s kan een onderscheid gemaakt worden tussen:
- Masterprogramma’s die voortbouwen op een graad in een specifiek vakgebied (vervolgopleidingen).
- Masterprogramma’s waarbij de studierichting van de vooropleiding er minder toe doet (kopstudies).
Een groot aantal gespecialiseerde opleidingen verstrekt het Master of Arts (MA) diploma. Bij Master of Arts opleidingen ligt het accent van oudsher op de menswetenschappen. Overigens heeft een aantal van de gespecialiseerde Masteropleidingen eenzelfde vorm, niveau en doelgroep als de Executive Master programma’s.
5. Distance Learning Master
Bij Distance Learning Master programma’s verloopt de communicatie tussen opleidingsinstituut en cursist voornamelijk via de post en via internet en e-mail. Het studiemateriaal bestaat niet alleen uit boeken, maar ook bijvoorbeeld uit video’s, CD-rom etc. Ook bij de Distance Learning opleidingen zijn er soms momenten in de studie dat student en docent elkaar zien. Distance Learning opleidingen bieden een zeer grote studievrijheid. Een hoge mate van zelfdiscipline en -werkzaamheid zijn voorwaarden voor een succesvolle afronding. Een nieuwe ontwikkeling vormen de Masteropleidingen die internet (e-learning) als belangrijkste communicatiekanaal tussen studenten en docenten gebruiken.
6. Full-time Master
Een aantal full-time Masteropleidingen is bedoeld voor mensen die direct na hun HBO- of universitaire studie op post-academisch niveau willen doorstuderen. Het komt ook voor dat men, na een aantal jaren gewerkt te hebben, de loopbaan onderbreekt (sabbatical) om een full-time opleiding te volgen. Full-time Masters duren (meestal) een jaar en zijn bijzonder intensief. Zo kosten ze zo min mogelijk werkjaren.
Toelatingen
Om toegelaten te kunnen worden tot een Masteropleiding is meestal minimaal een HBO-diploma vereist. Een aantal post-initiële masteropleidingen zijn uitsluitend bedoeld voor academici. De meeste gerenommeerde opleidingsinstituten onderwerpen de kandidaten aan een toelatingstest. Dit kan in de vorm van de GMAT test van het GMAC, of door middel van een eigen test. Een interview maakt vrijwel altijd deel uit van de toelatingsprocedure. Bij de executive masterprogramma’s weegt de ervaring van de kandidaat vaak zwaarder dan de formele toelatingseisen. Zo kunnen niet-hogeropgeleide personen met een schat aan praktijkkennis en managementervaring, ook worden toegelaten.