Vergelijkbare opleidingen
Opleiding: Leergang Interne Adviseurs (LIA)
Leerdoel
- Versterken strategische advieskwaliteit
- Professioneel opdrachtnemerschap
- Balanceren tussen eigenzinigheid en dienstbaarheid
LIA, balanceren tussen eigenzinnigheid en dienstbaarheid
Opmars van de interne adviseur; tijd voor een leergang
Het aantal interne adviseurs bij de overheid neemt flink toe. Verklaarbaar? Jazeker! De overheid, en dat geldt zeker voor de lokale en provinciale overheid, hebben een omschakelingsproces achter de rug van traditioneel lineair beleidmaken (het bestuur bepaalt koers, beleidsmedewerkers ontwikkelen beleid, uitvoerders voeren uit) naar circulair regievoeren: het bestuur stuurt in hoofdlijn, mede gevoed door signalen van (strategische) adviseurs. Deze adviseurs bewegen zich tussen bestuurders, maatschappelijk middenveld en uitvoerders. Zij adviseren, dit krachtenveld kennende, hun management en bestuurders voor hun visieontwikkeling, koersbepaling en monitoring van het beleid. Beleidsmedewerkers worden aldus adviseurs, al dan niet met een strategische oriëntatie. Deze rolswitch is natuurlijk eervol (wie wil er nu geen adviseur zijn!) maar roept ook nieuwe professionaliseringsvragen op. De ‘Leergang voor Interne Adviseurs, balanceren tussen eigenzinnigheid en dienstbaarheid' richt zich op interne adviseurs van gemeentelijke en provinciale overheden.
De interne adviespraktijk: brede kwaliteiten nodig
De interne adviesprofessie brengt verwachtingen met zich mee, die, naar regelmatig in de praktijk blijkt, niet altijd even gemakkelijk zijn in te lossen door de adviserende professional. Het vak van intern adviseur vergt immers een flink aantal alerte afwegingen: wat is mijn inhoudelijke focus of mijn procesmatige, wat is de balans tussen mijn operationele gerichtheid en mijn strategische horizon, en vooral ook: hoe beweeg ik me op het continuüm tussen afhankelijkheid en onafhankelijkheid, tussen eigenzinnigheid en loyaliteit? Behalve het vermogen om dergelijke afwegingen goed te kunnen maken zijn er ook nog andere specifieke vaardigheden vereist. Voor een deel zijn deze van inhoudelijke aard: het up-to-date houden van kennis en informatie. Voor een deel zijn deze vaardigheden van procesmatige aard, zoals politiek-bestuurlijke sensitiviteit, gedegen vraagverkenning, samenwerkingsgerichtheid, krachtenveldanalyse- en strategisch vermogen, flexibiliteit, resultaat- en vraaggerichtheid, en persoonlijke presentatie en stevigheid.
Professioneel opdrachtnemerschap
Een adequate opdrachtuitvoering begint natuurlijk bij een professioneel opdrachtnemerschap van de betrokken adviseur en die uit zich onder meer in een nauwkeurige verkenning van de vraag van de adviesvrager. Daar hoort nadrukkelijk bij: het onderzoeken van een mogelijk probleem achter de probleemformulering van de opdrachtgever. Dit vraagt scherpte en een geoefend arsenaal aan vraagmethodieken gekoppeld aan het vermogen om verbinding te maken en te houden.
Krachtenveldmanagement
De adviseur heeft een goed zicht nodig op het krachtenveld waarin de professional zich bevindt. Dit veld is immers veelkleurig en bewegend, en naast kennis, kwaliteit en samenwerking kunnen ook macht en invloed een rol van betekenis spelen. In onze trajecten versterken we het analyse-, inlevings- en verplaatsingsvermogen van de deelnemers. Wie zijn de vitale actoren voor je programma, project of dossier? Wat zijn hun mogelijke belangen? Waarop kun je verbinding maken? Waarop moet je beducht zijn in het contact, wetende wat je eigen valkuilen en dominante gedragsstijlen zijn? Het vergt dit soort sterke strategische inzichten van de adviseur om het beoogde eindresultaat van een adviestraject te realiseren.
Politiek-bestuurlijke sensitiviteit
Een professionele interne adviseur organiseert voor zichzelf met regelmaat een ‘zoek- en observatietocht' langs de vier vitale domeinen: het bestuurlijke, het politieke, het maatschappelijke en het private domein. In deze domeinen zijn immers krachten, trends en ontwikkelingen te zien die van invloed kunnen zijn op de realisatie van maatschappelijke opgaven en op de visie- en strategievorming voor de overheid.
Ook een adviseurshouding gewenst
Vaardigheden zijn niet voldoende. Er is ook een professionele adviseursattitude noodzakelijk om de meerwaarde die men heeft als adviseur tot gelding te brengen. Daarbij hoort: zakelijkheid maar ook een redelijke mate van professioneel lef. Want wat moet je doen als je meerdere (betere) opties ziet voor de aanpak van een vraagstuk, maar je opdrachtgever wil per se een andere aanpak? Hoe maak je kenbaar dat de opdrachtgever aandringt op een niet-passende oplossing bij een probleem? Hoe schep je ruimte voor het bespreken van je ruimte ongewenste neveneffecten van een aanpak? De grote opgave is om zowel de dienstbare relatie aan de opdrachtgever gestand te doen, als ook een gedoseerde vorm van professionele eigenzinnigheid te tonen (waarin zich immers de adviseursmeerwaarde kan manifesteren). Een helder zicht op het eigen professionele referentiekader blijkt hierbij van groot belang: wat zijn mijn professionele standaarden, normen, waarden en uitgangspunten? Gekoppeld aan een breed assortiment aan gespreks- en adviesstijlen komt de adviseur op deze manier het best tot zijn/haar recht.
Doelgroep
Beleids- en stafadviseurs bij provincies en gemeenten en ambtelijke professionals die met enige regelmaat een adviesrol vervullen
Programma
Kernelementen van de Leergang voor Interne Adviseurs
De Leergang voor Interne Adviseurs kent de volgende kernelementen:
- Krachtenveldanalyse en interventiekunde
- Rolbesef, rolstevigheid en rolvariatie
- Gedegen professionele vraagverkenning
- Nauwkeurige opdrachtgever-opdrachtnemerprocessen
- Gespreks- en adviesstijlen
- Vestigen van een goede balans tussen ‘eigen wijsheid' en dienstbaar gedrag
- Het ontwikkelen van een heldere blik op het eigen professionele referentiekader
- Het versterken van de politiek-bestuurlijke gevoeligheid van de deelnemers
- Het omgaan met weerstand
- Het variëren in interventies
- Het onderhouden van vitale relaties
- Het presenteren van adviezen
Werkwijze van de Leergang voor Interne Adviseurs
Het programma van de leergang bestaat uit een intake, vier seminars en een terugkomdag.
In het intakegesprek definiëren we het leervraagstuk van de deelnemende adviseur scherp te krijgen en kijken we of de advieservaring voldoende basis vormt voor deelname aan het traject. Na toelating vragen we, via de deelnemer, beelden en feedback op uit haar/zijn adviesomgeving. We zoeken en benoemen de adviescasus die ‘meeloopt' in de leergang en in de aanloop naar de eerste bijeenkomst wordt een gestructureerde krachtenveldanalyse gemaakt door de deelnemer.
De vier seminars die volgen duren minimaal drie en maximaal vijf dagdelen. We reiken methoden en instrumenten rond het vak van de adviseur aan, reflecteren op eigen ervaringen, bespreken en oefenen actuele casuïstiek en ontvangen gasten uit diverse adviescontexten. Ook bevat de leergang werkvormen als professionele keukenbezoeken en het benutten van externe hulpbronnen. Een privaat deel van de website van Publiek Domein wordt ingericht voor de ‘reisverhalen' van de deelnemers, de werkafspraken en de cumulatie van inzichten.
Seminar I (4 dagdelen): Spanning zoeken: in jezelf, in de beelden die je ten aanzien van je eigen professie hebt, in de manier waarop er tegen jou als interne adviseur wordt aangekeken en in de wijze waarop je je opdrachtgever(s) adviseert.
Seminar II (4 dagdelen): Wrijving en warmte: hoe blijf jij, vanaf het eerste contact met je opdrachtgever staan voor jouw vak en houd je toch de relatie vitaal, wat gebeurt tussen jou en je (strategische) partners, hoe speel je met (on)afhankelijkheid en zet je ieder (jezelf inclusief) optimaal in zijn/haar rol.
Seminar III (4 dagdelen): Sturen op stroom: in de dynamiek van je politiek-bestuurlijke omgeving, de organisatiecultuur en het krachtenveld je opdracht zo sturen en de processen zo inrichten dat je tot een optimaal resultaat komt.
Seminar IV (4 dagdelen): Duurzame verbinding en geleiding: een nieuw adviseurpaspoort, presentatie eindopdrachten aan de betroken spelers uit je eigen adviespraktijk, borging en perspectief.
Opleiding kerngegevens