De manager als Kameleon ....
| Auteur | Mevrouw drs. M. Gadourek |
| Organisatie | Koninklijk Instituut voor de Tropen |
Je overal thuis en op je gemak voelen... en iedereen doorgronden. En alles en iedereen kunnen managen. Dat is het idee. Een internationale manager moet zich tegenwoordig goed kunnen redden - tijdens onderhandelingen in China, bij het runnen van de fabriek in Wit-Rusland, bij het veroveren van nieuwe markten in India - en dan niet te vergeten al die conflictgebieden van Ruanda tot Irak - Daar moet zoveel opgebouwd worden; daar liggen prachtige kansen en tegelijk grote risico’s. En beide moet je kunnen managen.Effectief managen in het buitenland
In het diepe:
Wat zijn de management uitdagingen in het buitenland?
Meer en meer managers stappen op het vliegtuig naar vreemde bestemmingen - van Vlaanderen tot Zimbabwe en Kiev tot Sao Paolo - om zaken te doen. En opeens ga je op bezoek bij de minister of vergader je met twijfelachtige figuren die zich aanbieden als business partner of moet je beslissen of je meisjes van 14 gaat redden van een leven in de prostitutie door hen in te huren als arbeidsters in je fabriek. Vragen die op je afkomen waar je nog nooit mee te maken hebt gehad. Partners die je selecteren moet waar je geen inzicht in hebt noch ervaring...
Is vertrouwd niet vaak fout?!
Managers die in het buitenland verantwoordelijk worden voor een fabriek of een sales netwerk of de supply chain krijgen veel op hun bord. Ten eerste merken zij dat vele vertrouwde aspecten van het werk als het aansturen van interne medewerkers of het introduceren van nieuwe processen en systemen mis kunnen lopen, wanneer zij op de thuis zo vertrouwde wijze blijven managen. Hun management teams zijn niet ingesteld op het Nederlandse polderen en op onze vergader cultuur. Hun medewerkers vertalen loyaliteit niet naar dezelfde wijze van discipline en afspraken nakomen. Dan word je geconfronteerd met vragen als: is het wel effectief om een westerse werkwijze te introduceren en zoja, hoe krijg je die geaccepteerd? Daarnaast krijgen managers in het buitenland dikwijls vanaf het begin geheel andere taken dan zij in hun vorige posities gewend waren. Onderhandelen met regeringen doe je in Nederland niet iedere dag; zorgen voor gezondheid en Aids bestrijding voor je medewerkers was ook geen onderdeel van je management pakket...
Bovendien merken deze managers dat het afstemmen van de verwachtingen van het hoofdkantoor, van de interne bedrijfsmedewerkers en van de lokale belanghebbenden speciale management competenties vereist.
Wat zijn de competenties waar je wat aan hebt?
Hoe kun je je als manager voorbereiden op dergelijke uitdagingen? Meestal komt het moment dat je beslist om te gaan toch nog onverwacht. Wat zijn die management competenties die je nodig hebt om je overal staande te houden?
De internationale management competenties waar je veel aan hebt zijn te verdelen in vier categorieën:
- De eigen management stijl;
Beseffen hoe je zelf in elkaar zit en hoe je gezien wordt door de ogen van anderen is een kunst. Het leren omgaan met je eigen sterke en zwakke competenties teneinde je eigen effectiviteit te vergroten; - Intercultural Awareness & Management;
Inzicht krijgen in de achtergronden van je gesprekspartners, hun normen en waarden, prioriteiten en gedrag is belangrijk. Nog belangrijker is het om een effectief instrumentarium te ontwikkelen, waarmee je de flexibiliteit ontwikkelt om op al die verschillende achtergronden te kunnen inspringen; - Situationeel management;
Leren doorgronden van de situatie: Hoe staat de vlag erbij voor alle betrokkenen? Wat zijn hun belangen, hun verborgen agenda’s?. Zijn ze het zo vaak met je eens vanuit een culturele norm over beleefdheid of zijn ze bang om eruit gewerkt te worden? Werken ze aan een eigen agenda of dienen zij een zelfde belang?; - Win-Win;
Het vinden van een win-win voor alle betrokkenen. De sociale en politieke behendigheid om de belangen en krachten van alle betrokkenen te bundelen.
De Kameleon
Een effectieve internationale Manager lijkt wat op een kameleon. De uitdaging is om jezelf te worden en blijven en tegelijkertijd de kleur te kunnen aannemen van je omgeving.
Het vertonen van flexibiliteit in het insprin-gen op diverse situaties en op diverse culturen vergroot je kracht en daarmee win je het vertrouwen van je omgeving. Internationale flexibiliteit betekent o.a. dat je over kunt stappen van je eigen management targets en stijl op die van lokale partners.
Voor westerse managers ligt vaak de basis van wederzijds vertrouwen tussen partners in de contracten. Voor lokale managers zijn het de contacten waarop vertrouwen is gebaseerd. Er zijn heel wat Europese onderhandelaars die managen op de inhoud van het besprokene. Terwijl Afrikaanse partners sturen op het gedrag en de acties van de betrokkenen.
In iedere regio in de wereld komt het er weer op aan om de juiste mix te vinden tussen het managen van de wereld van inhoudelijk vakmanschap, van papieren overeenkomsten, van respectvolle relaties en van effectief handelen.
Leren managen?
Managen is ondernemen, doen, knopen doorhakken, conflicten slechten. Hoe leer je de competenties die je op deze gebieden een succes maken in een internationale context? Leren is niet alleen informatie en inzicht verkrijgen. Zeker in internationaal ondernemen wordt leren net zo hard oefenen en doen. Een internationale management opleiding concentreert zich enerzijds rondom het transnationale of lokale management van:
- Factories;
- Supply chains;
- Sales networks;
- Marketing;
Anderzijds is een effectieve opleiding gericht op het oefen en implementeren van persoonlijke management competenties in een internationale context. Competenties worden zoals:
- Politieke en culturele behendigheid;
- Analyse van belangen en formuleren van win-wins;
- Conflicthantering;
- Flexibiliteit in management stijlen;
- Mobilisatievermogen en tactisch optreden.
Management Opleidingen
In pre-departure situaties leer je het beste door een programma aanbod van “best and worst practices” van anderen in combinatie met een analyse van je eigen internationale competenties. Dan ga je verder met sparring partners die je feedback kunnen geven over ieder stap op je weg.Vervolgens selecteer je de competenties die je helpen om duurzaam succes op te bouwen in een internationale omgeving.
Bedrijven die steeds regelmatiger managers van allerlei nationaliteiten in dienst nemen, werken het beste met een Management Opleiding die in een “Co-designership”wordt ontwikkeld.
Het profiel van de succesvolle internationale manager kan sterk verschillen per industrie en per taak en situatie.
Binnen de wereld van telecom, banken en oliehandel spelen andere issues en heersen verschillende management stijlen.Van top tot midden tot lokaal management worden andere eisen aan de taakvervulling gesteld. In een moderne management opleiding voor het hoger en midden kader van bedrijven zal expliciet aandacht moeten worden besteed aan de internationale flexibiliteit die managers in staat stelt in alle omstandigheden te opereren en met alle belanghebbenden in het buitenland om te gaan.