Delen op facebook

Succes - Een beweging van binnen naar buiten

Auteur Drs. A.T. de Boer
Organisatie Effective Change Consultants Scheveningen

Persoonlijke effectiviteit. Effectieve beïnvloeding. Persoonlijke profilering. Persoonlijk leiderschap. Inspirerend leiderschap. Het beste uit jezelf halen. Allemaal interessante titels die al enigszins laten zien welke doelen er zoal nagestreefd kunnen worden. Ook de vraag naar trainingen vanuit een positieve motivatie wordt steeds groter. Mensen willen zich ontwikkelen, ‘niet stil blijven staan’ en in beweging blijven. Er lijkt ook een steeds groter wordende behoefte aan zelfreflectie, verdieping, het leren kennen van de menselijke ziel en andermans drijfveren.

 

De laatste tijd zien we het woordje ‘psychologie’ dan ook steeds meer in pakkende titels van trainingen, boeken, en cursussen verschijnen. Een uiterst gevarieerd aanbod dat op ons pad komt. Leuk, én moeilijk om de juiste keuze te maken uit dat enorme aanbod.

 

Wat maakt een training effectief? Welke ingrediënten dienen er in een succesvolle training aanwezig te zijn om mensen in beweging te zetten, en om van een lange termijn effect te spreken?

 

Veranderen, van binnen naar buiten of andersom?

De meeste trainingen hebben gedragsverandering tot doel, willen je nieuwe vaardigheden en inzichten aanreiken op het gebied van je werk, van je relaties, van je leven, waardoor je gemakkelijker gedaan krijgt wat je gedaan wilt krijgen, je beter voor je eigen belangen opkomt, je beter en duidelijker communiceert, zodat mensen beter naar je luisteren etc.

 

Het gaat bijna altijd over effectiever ‘gedrag’, verbaal en non-verbaal gedrag, de zogenaamde ‘buitenkant’ waarmee je jezelf neerzet in de wereld. Gedrag is voor een zeer groot deel onbewust. Volgens sommige deskundigen zelfs voor 95 procent! (Ben Tiggelaar).

 

Tijdens trainingen word je je bewust van bepaald gedrag, en van de effecten ervan. Op basis daarvan bepaal je of je tevreden bent over die effecten of niet. Nieuwe vaardigheden die aangereikt worden tijdens trainingen kunnen je gedragsrepertoire helpen vergroten. Met behulp van oefeningen en voorbeelden kunnen we ons daar in scholen, net zo als in het eten met stokjes, of het spreken van een vreemde taal. In het begin voelt het wat vreemd en onwennig aan, maar met oefening en enig doorzettingsvermogen kunnen wij ons vervolgens allerlei vaardigheden in het leven eigen maken totdat ze weer onbewust deel uitmaken van ons gedragsrepertoire. Of we die vaardigheden vervolgens voldoende en optimaal blijven inzetten, hangt enerzijds af van het appèl wat daarop gedaan wordt door de buitenwereld, anderzijds van de innerlijke motivatie die we zelf hebben om die vaardigheden en dat nieuwe gedrag in te (blijven) zetten.

 

En deze laatste constatering is belangrijk: we hebben (dus) stimulans van buiten nodig én we hebben een zekere innerlijke motivatie nodig om nieuwe vaardigheden (‘skills’) in te (blijven) zetten in ons werk en in ons leven. Als we de zin er niet van inzien, of we krijgen er niet voldoende erkenning voor, of het blijft alleen maar een moeilijk kunstje zonder het beoogde resultaat, dan laten we de nieuwe vaardigheden, en het ‘nieuwe aangeleerde gedrag’, vaak snel weer vallen. We vallen weer terug in de zogenaamde ‘comfortzone’, dat gedrag waarmee we ons thuis voelen, wat we altijd al hebben laten zien, en wat ‘gewoon’ en onbewust is, en als een deel van onszelf voelt. Daarin zit dan ook de verraderlijke valkuil, en dus de vraag voor veel deelnemers aan trainingen: Hoe kun je jezelf daarna blijven managen en bijhouden? Hoe kun je zelf aan het roer blijven staan zonder niet binnen de kortste tijd al terug te vallen in de waan van alledag, en de daarbij horende oude gewoonten?

 

Ken je drijfveren en je persoonlijke waarden: weten wat je belangrijk vindt, en wat je wilt

Belangrijk is dat aangeleerde vaardigheden en nieuw gedrag verankerd worden in je persoonlijkheid, dat ze onderdeel uitmaken van je belangrijkste waarden en drijfveren.

 

In een goeie training wordt dan ook steeds vaker en meer aandacht besteed aan de ‘binnenkant’ van de mens, aan je innerlijke drijfveren, je belangrijkste waarden op basis waarvan jij je leven vorm en richting geeft.

Met behulp daarvan kun je jezelf motiveren om ‘nieuw’ gedrag neer te zetten, en dat ook te blijven volhouden. Zeker als dat gedrag direct uitdrukking geeft aan je diepere wensen en waarden, zul je je gelukkiger voelen, meer in verbinding voelen met wie je echt bent, en met wat je echt wilt. Waarden zijn het vliegwiel van de wil, van je manifestatiedrang.

 

Waarden zijn belangrijk bij het maken van keuzes, omdat ze richting geven. Waarden zijn belangrijk bij principiële zaken, bij het beoordelen van wat slecht of goed voor je is.

Hoe bewuster mensen van hun persoonlijke waarden zijn, hoe gemakkelijker het is om zelf sturing aan je leven te geven, en dus ook aan je gedrag.

 

Belangrijk ingrediënt in trainingen-die-werken is dan ook om cursisten te laten nadenken over hun waarden, hun belangrijke levens- en werkdoelen en hun visie op hun leven, korte termijn maar ook lange termijn. Managementgoeroe Stephen Covey beschrijft dat in zijn meesterwerk De zeven eigenschappen van persoonlijk leiderschap zeer fraai als: Begin met het einde voor ogen! Zonder heldere doelen weet je immers maar nooit waar je terecht komt!

 

Strategieën om je doelen te bereiken: eerst denken dan doen

Een volgende stap is om de weg naar je doelen te verkennen, of beter gezegd de verschillende wegen die er zijn. En even belangrijk is het om je bewust te zijn of te worden van je innerlijke blokkades. Wat houdt je tegen om te veranderen? Je gedrag bij te stellen? Waar ben je onbewust misschien bang voor? Welke normen of taboes spelen bewust danwel onbewust een rol in je leven waardoor je geneigd ben om weer in oude patronen te vervallen?

 

Dit onderdeel wordt in sommige trainingen sterk belicht, en in andere onderbelicht gelaten.

Toch is het een uiterst belangrijke tussenstap: met enige afstand kijken naar jezelf, je patronen en je blokkades. Patronen zijn vaak overlevingspatronen die ooit een functie hebben gehad, vroeger in je jeugd, of in een bepaalde relatie, of in een werkkring. Patronen werken vaak een tijdlang, en daarna werken ze tegen je, worden het platgetreden sporen die als automatische piloot fungeren. Het zelf onderzoeken van je eigen patronen, normen, vooronderstellingen omtrent jezelf en de wereld, kan een pijnlijke exercitie zijn, en meestal heb je er hulp bij nodig van derden die je bewust maken van je eigen denk- en handelingspatronen.

Een ander niet onbelangrijk ingrediënt in trainingen die op het persoonlijke vlak iets (duurzaams) willen meegeven, is het (laten) aftasten van de omgeving, het zoeken naar de juiste personen, het vinden van draagvlak en ondersteuning. We kunnen namelijk nog zoveel willen, en nog zoveel goede strategieën hebben bedacht, als de omgeving er niet klaar voor is, dan zul je binnen die omgeving teleurgesteld en gefrustreerd raken. Een alternatief kan dan zijn om een andere omgeving (cultuur) op te zoeken die beter bij je past. We zullen onszelf of ons product echter eerst moeten verkopen binnen de bestaande omgeving en dus aandacht moeten geven aan- en aandacht moeten vragen van onze omgeving, leren afstemmen op die omgeving, om uiteindelijk onze eigen doelen te bereiken. Je kunt nog zo vurig zijn, nog zo doelgericht, en nog zo analytisch en intelligent, het blijft altijd mensenwerk. Communicatie, interactie, samenwerking, en teamwerk zijn de smeerolie waarop succesvolle ondernemingen en succesvolle mensen drijven !

Dat mag in geen enkele training op het gebied van effectiviteit onderbelicht blijven.

 

Een voorlopig laatste ingrediënt waarop succes rust, is de uiteindelijke ACTIE. Zoals hiervoor al is betoogd, is de valkuil voor velen dat men terugvalt in de zogenaamde comfortzone: doen wat we altijd al gedaan hebben, en terugkrijgen wat we altijd al terugkregen.

 

Het is dus van groot belang om aan het einde van een training, of daarna, persoonlijke acties uit te laten zetten door de deelnemers. En deze te verankeren, en/ of op afstand te begeleiden, hetzij door korte berichten, mailings, of door kleine netwerkjes op te zetten aan het eind van een training waardoor iedere persoon zich gewaarborgd weet van een aantal follow-up activiteiten en contacten.

 

Samenvattend

Trainingen kunnen zich richten op een aantal verschillende persoonlijkheidsniveaus, allemaal binnen een bepaalde, gekozen context:

  1. gedrag (dat effectiever dient te worden) binnen die bepaalde context;
  2. vaardigheden die aangeleerd of bijgeschaafd moeten worden om dat effectievere gedrag te kunnen realiseren;
  3. (positieve) overtuigingen en vooronderstellingen over jezelf en de wereld om je heen om jezelf te stimuleren tot leren, tot veranderen, tot verbeteren;
  4. waarden (drijfveren) die belangrijk zijn om te bepalen wat jij precies wilt.
  5. identiteit (wie ben ik?) als de kern van je hele persoonlijkheid.

Al deze laagjes zijn in principe onderdeel van onze persoonlijkheid, het ‘eigen ik’, onze ‘identiteit’. In trainingen (ook voor het bedrijfsleven) zouden die laagjes niet alleen benoemd moeten worden, maar kan er daadwerkelijk heel veel mee bereikt worden. Commitment aan jezelf, commitment aan je bedrijf en commitment aan je belangrijkste doelen, zijn maar een paar belangrijke mogelijkheden die je leven en werken oneindig veel interessanter kunnen maken. Het is mijn volle overtuiging dat werkelijk succes en werkelijke verandering pas plaats kunnen vinden van ‘binnen naar buiten’. Met andere woorden: als we ‘deep inside’ weten waarnaar we streven en wat onze belangrijkste drijfveren en waarden zijn. Dan zullen we sterker gemotiveerd zijn om buiten onze ‘comfortzone’ te stappen, oude ineffectieve patronen te onderkennen en doorbreken, om gemakkelijker en met meer elan te experimenteren met nieuw gedrag.

 

De volgorde waarin de verschillende ‘laagjes’ binnen trainingen aan de orde komen is niet van heel wezenlijk belang. Belangrijker is dat ze aan bod komen!

Op zoek naar een opleiding?
Vind gemakkelijk en snel de opleiding die bij u past, door hieronder een selectie te maken: