
Opleiding: Hogere Veiligheidskunde opleiding - middag-avondopleiding (HVK)
Leerdoel
Wat houdt de opleiding HVK bij PHOV in?
Een post HBO-opleiding met een goede mix van zelfstudie en samenwerking; praktijk en theorie.
Onderwijs door toonaangevende specialisten en opdrachten uitvoeren in de eigen werkomgeving.
Procesveiligheid én arboveiligheid samen in één opleiding: zo ontwikkel je een diepgaande en tegelijk brede visie op de veiligheidskunde.
Start nu met de opleiding HVK en je bent na 2 jaar in staat een waardevol en gedegen veiligheidskundig advies te geven dankzij de geïntegreerde aanpak van PHOV.
Wat kun je met HVK?
- organisaties begeleiden naar een werkend veiligheids- en arbomanagementsysteem
- adviseren in veiligheid en arbo tijdens het ontwerpproces
- arbo- en veiligheidseisen toepassen
- audits uitvoeren
- (bouw)projecten begeleiden.
Je ontwikkelt jezelf tot een professioneel consultant op veiligheidskundig gebied. Expert in risicobeheersing, in de samenhang van techniek, organisatie, cultuur en gedrag. Dat geeft je een duidelijke meerwaarde in organisaties en een samenleving waar het belang van veiligheid en risicobeheersing alleen maar toeneemt.
Doelgroep
Voor wie is de opleiding HVK geschikt?
| HBO'ers | die verder willen in de veiligheidskunde | |
| MVK'ers | (met HBO werk- en denkniveau) die door willen groeien naar HVK’er | |
| IVK'ers | die naast de bestuurskundige kant zich ook in de technische kant van de veiligheidskunde willen verdiepen |
Ook zonder een HBO-, MVK- of IVK-diploma maar wel met een HBO-werk- en denkniveau en enige technische achtergrond, is de opleiding toegankelijk.
Programma
Inleiding en wet- en regelgeving
Wet- en regelgeving staan centraal in deze module. Naast de wetgeving op het gebied van arbeidsveiligheid leer je ook aanpalende regelgeving vinden en toepassen zoals productveiligheid. Daarnaast worden enkele fundamentele veiligheidsmodellen behandeld.
Competenties bij adviseren
Leer je eigen competenties op het gebied van adviesvaardigheden herkennen en verder ontwikkelen. Na de module werk je binnen een intervisiegroep nog een half jaar gericht verder aan ontwikkeling van de adviescompetenties. Goed kunnen adviseren is essentieel voor een veiligheidskundige.
Veiligheidstechniek en arbeidshygiëne
Vergroot je inhoudelijke vakkennis van een breed pakket veiligheidskundige en arbeidshygiënische onderwerpen. Bij de veiligheidskundige onderwerpen staan situaties centraal die tot directe effecten (gezondheidsletsel of materiële schade) kunnen leiden. Bij de arbeidshygiënische onderwerpen gaat het om situaties die op langere termijn tot gezondheidsletsel en beroepsziekten kunnen leiden.
Risico-inventarisatie en -evaluatie
Met risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) ga je in op het proces: welke stappen zet je om binnen een bedrijf een goede RI&E uit te voeren waar je intern ook draagvlak mee creëert? Verschillende gangbare modellen en instrumenten komen aan bod. Op basis van riskmanagement worden theorieën, methoden en technieken behandeld m.b.t. risicoherkenning, risicoanalyse, risicoweging en risicobeheersing. Leer risico’s signaleren en herleiden tot achterliggende basisrisicofactoren.
Leren van incidenten
Hoe meld en registreer je ongevallen? We gaan diepgaand in op hoe je feiten verzamelt voor een goede reconstructie van een ongeval. Je traint daarbij expliciet in effectieve interviewtechnieken. Vervolgens breid je het repertoire aan analysetechnieken uit, waarmee het feitelijke onderzoek naar directe en achterliggende oorzaken betere resultaten zal opleveren. Op basis van de onderzoeksresultaten kun je adviseren over verbetermaatregelen. Vervolgens oefen je met rapportage en presentatie van een ongevallenonderzoek. Goed inzicht in de oorzaken van ongevallen draagt sterk bij aan verbetering van het arbomanagementsysteem van de organisatie.
Procesveiligheid
Met welke methoden en technieken breng je, bij bedrijven met grote risico’s voor de omgeving, de mogelijke gevolgen voor mens, omgeving en materieel in kaart (QRA)? We behandelen onder andere: effect-schademodellen, faalkansen van technische installaties, menselijk falen, gevaarsidentificatietechnieken, veiligheid in de ontwerpfase, HAZOP en MOC-technieken, SIL-classificatie, BRZO, PBZO, ARIE, ATEX en PGS15.
Beïnvloeden van mensen en organisaties
Verruim je inzicht in de wisselwerking tussen eigen gedrag en de organisatie. Waar module 2 (Competenties bij adviseren) meer is gericht op ontwikkeling van de eigen competenties gaat het in deze module om het beïnvloeden van organisaties op basis ván die competenties. Centraal daarbij staat het concept van situationeel adviseren: het hanteren van verschillende adviesstijlen afgestemd op de context van de organisatie, de cultuur, de structuur en het probleem.
Managementsystemen
In deze laatste module integreer je alle stof uit de voorgaande modules in managementsystemen. We tonen aan dat arbomanagement zeer divers wordt ingevuld. De verschillende ontwikkelingsfasen van een managementsysteem worden besproken. We gaan in op organisatiekunde, OHSAS 18001 en de relatie met ISO 9001 en ISO 14001. Leer op welke wijze een arbomanagementsysteem geïmplementeerd kan worden en welke valkuilen je daarbij tegen komt. Tenslotte beoordeel je gezamenlijk een organisatie in een audit.
Scriptie
Voor de scriptie voer je een praktijkopdracht uit, bij voorkeur in het eigen bedrijf of bij een grote klant. De opdracht betreft meestal een actueel veiligheidsprobleem in dat bedrijf. Zowel het bedrijf als de cursist heeft dan baat bij de scriptie en zo kost het relatief de minste tijd. Bij het uitwerken van de opdracht word je begeleid door een deskundige mentor.
Beroepsperspectief en arbeidsmarkt
Veiligheid geniet een groeiende aandacht. In de politiek, media maar ook op de werkvloer groeit het belang van veiligheid. Er wordt een steeds groter beroep gedaan op de HVK’er.
Als HVK’er heb je een aanjagende taak bij het risicomanagement van veiligheid en arbeidsomstandigheden. Dat kan in alle sectoren van onze samenleving zijn.
Een HVK’er richt zich met name op het voorkómen van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en schade aan mens, middelen en milieu. In de rol van HVK’er draag je bovendien rechtstreeks bij aan het waarborgen van de kwaliteit van diensten en producten.
De opleiding Hogere Veiligheidskunde is inmiddels een begrip onder verantwoordelijken voor risicobeheersing in de industrie en het bedrijfsleven.
Arbeidsmarkt
Het arbeidsperspectief voor veiligheidskundigen ligt zowel bij het bedrijfsleven als bij de overheid. Niet alleen in industrieën als de chemie, offshore, bouw, voedingsindustrie, nutsbedrijven, verzekeringsmaatschapppijen, banken, maar ook bij gemeentes, zorginstellingen, ministeries, defensie, brandweer etc. Een groeiend aantal veiligheidskundigen is werkzaam bij dienstverlenende organisaties voor de industrie zoals consultancy organisaties, certificerende instellingen, verzekeraars en arbodiensten. Veel veiligheidskundigen werken tegenwoordig als zzp’er.
De opleiding is bedoeld voor iedereen die zich wil kwalificeren als veiligheidskundige:
- met een dienstverlenende of coördinerende adviesfunctie binnen een bedrijf, adviesbureau of arbodienst, zoals preventiemedewerkers, arbocoördinatoren, KAM-medewerkers en SHE-functionarissen;
- met een auditorfunctie binnen het bedrijf, certificerende instelling of verzekeraar;
- met een ontwerpfunctie binnen een technisch advies- of ontwerpbureau;
- met een opleidings- of trainingsfunctie gericht op het kwalificeren van werknemers op het terrein van veiligheid en gezondheid op de werkplek;
- die als zelfstandige bedrijven en instellingen ondersteunt op het gebied van arbozaken;
- die werkzaam is als inspecteur of handhaver.
Competenties van de HVK’er
De cursist die de opleiding Hogere Veiligheidskunde heeft voltooid beschikt over de hieronder genoemde kennis en vaardigheden. Daarin zijn twee hoofdstromen te onderscheiden:
| A. | De vakinhoudelijke expertise: hierbij gaat het zowel om inhoudelijke kennis als om kennis van modellen en systemen, op een hoger abstractieniveau. | |
| B. | De vaardighedenkant: op basis van eigen competenties en kennis van organisatiestructuren en -culturen organisaties in positieve zin op veiligheidskundig gebied beïnvloeden. |
A. Vakinhoudelijke expertise
Wet- en regelgeving
- Kent de verschillen tussen de rechtsgebieden strafrecht, privaatrecht en bestuursrecht.
- Is op de hoogte van de verschillende soorten regelgeving en kent de belangrijkste wetgeving m.b.t. preventie.
- Kan de Arbowet zodanig doorgronden, dat hij/zij deze kennis logisch en integraal kan hanteren bij de advisering aan het bedrijf.
- Kan de aansprakelijkheid in straf- en civielrechtelijke zin m.b.t. arbeidsomstandigheden helder onderscheiden.
- Kent de hoofdlijnen van de Wet milieubeheer en de consequenties van die wet voor de bedrijfstak.
- Heeft een zodanige kennis van de wetgeving rond de risico's van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen (majeure risico’s), dat hij/zij in staat is daarin de weg te vinden en op hoofdlijnen te kunnen adviseren.
- Heeft zicht op productveiligheid, projectmanagement en aanpalende veiligheidsthema’s.
Herkennen en beheersen van risico’s
- Beschikt over kennis van veiligheidszaken op het gebied van gevaarlijke stoffen, elektriciteit, machines, brand, bouwveiligheid, arbeidshygiënische onderwerpen als binnenklimaat, fysieke belasting en ergonomie, geluid en trillingen, gevaarlijke stoffen en biologische agentia.
- Kent de wettelijke verplichtingen die worden gesteld aan een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
- Is op de hoogte van de plaats van de RI&E in het grotere geheel van risicomanagement.
- Kent instrumenten die kunnen worden gebruikt bij het uitvoeren van een RI&E en de procesvoering rondom het uitvoeren van een RI&E.
- Is in staat om een arbobrede risico-inventarisatie en -evaluatie uit te voeren of de uitvoering van zo’n RI&E te coördineren.
- Is in staat om te beoordelen wanneer op deelaspecten van een RI&E een meer diepgaande analyse noodzakelijk is.
- Is in staat om te adviseren over de manier waarop de resultaten van een RI&E kunnen worden vertaald naar implementeerbare maatregelen in prioriteit.
- Kan RI&E’s beoordelen en toetsen.
- Kan op basis van de aangetroffen risico’s een advies over de bedrijfshulpverleningsorganisatie opstellen en een bedrijfsnoodplan opstellen.
- Kan zelfstandig een oriënterend onderzoek naar beroepsgebonden gezondheidsrisico's uitvoeren, waarbij principes vanuit de vakgebieden arbeidshygiëne en bedrijfsgezondheidszorg (zoals de arbeidshygiënische strategie) worden toegepast.
Ongevallen
- Is in staat feiten te verzamelen over ongevallen aan de hand van diverse bronnen.
- Kan interviewtechnieken gebruiken bij gesprekken met getuigen.
- Heeft kennis van verschillende filosofieën over het ontstaan van ongevallen.
- Kent verschillende ongevallenanalysemethoden.
- Kan m.b.v. ongevallenanalysemethoden zelfstandig ongevallenanalyses en ongevallenonderzoek uitvoeren en de oorzaken daarbij herleiden tot achterliggende oorzaken en basisrisicofactoren.
- Kan advies uitbrengen over het voorkomen van het ontstaan van ongevallen.
Industriële risico’s
- Is op de hoogte van de implicaties van externe veiligheid en kent hiervan de wettelijke basis.
- Heeft begrip van identificatie en beheersing van risico's van installaties met gevaarlijke stoffen.
- Kan verschillende soorten explosies herkennen.
- Kan HAZOP, FMEA, DOW index, checklist en andere identificatietechnieken toepassen.
- Kan foutenboom- en gebeurtenissenboomanalyse en de bijbehorende kansberekeningsmethoden toepassen.
- Kan de noodzakelijke risico reductie inschatten via de SIL Classificatie.
- Kent de effect- en schademodellen voor diverse schademechanismen.
- Kan het Plaatsgebonden Risico en Groepsrisico berekenen.
- Kent de normen voor opslag van gevaarlijke stoffen (PGS15) en kan de ARIE rekenmethodiek toepassen.
B. Competenties en organisatiedeskundigheid
Managementsystemen en risicomanagement
- Heeft kennis van arbomanagementsystemen.
- Kan deze kennis, in combinatie met de verworven vaardigheden, inzetten bij het implementeren en onderhouden c.q. uitbouwen van dergelijke systemen.
- Kent de factoren die invloed hebben op de continuïteit van een organisatie.
- Is op de hoogte van de basisprincipes van risicomanagement.
- Is op de hoogte van de risicobenadering in projecten en is in staat om de rol van de veiligheidskundige te definiëren met de daarbij horende resultaatgebieden.
- Is op de hoogte van aansprakelijkheidsrisico’s en de passende verzekerings- en financieringsmethodieken.
- Kan de verschillende ideeën van organisaties over zorgsystemen onderscheiden.
Rapporteren en presenteren
- Kan heldere/duidelijke/overzichtelijke schriftelijke rapportages vervaardigen.
- Kan duidelijke presentaties geven.
Competenties en organisatiedeskundigheid
- Kan zich een beeld vormen van de veiligheidskundige op vaardigheidsniveau en dat vertalen naar specifieke competenties en een eigen competentieprofiel.
- Heeft zicht op de eigen manier van leren en ontwikkelen.
- Kan verschillende typen organisaties en organisatieculturen onderscheiden.
- Heeft inzicht in de verschillen in effecten van adviezen op typen organisaties.
- Heeft inzicht in het belang van beïnvloeden (adviesvaardigheid) als competentie binnen de professionele deskundigheid.
- Kan de kwaliteit van organisaties analyseren op aspecten als strategie, structuur, cultuur en leiderschap.
- Is in staat verbindingen te maken tussen de kwaliteit van de organisatie en de kwaliteit van de arbeid.
- Is in staat het eigen handelen professioneel te verantwoorden aan klanten en vakgenoten in het kader van de beroepscode en kent de grenzen van eigen kennis en kunde.
- Is in staat om goed samen te werken met andere disciplines (bedrijfsarts, arbeidshygiënist en arbeids- en organisatiedeskundige).

