| Toelichting |
Het acroniem EMF (Electromagnetic Fields) wordt wereldwijd gebruikt om de kwestie van blootstelling aan elektromagnetische (EM) velden aan te duiden. In de omgeving van elektronische producten of systemen zijn altijd elektromagnetische velden aanwezig. Deze velden kunnen functioneel (gewenst) zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een draadloze telefoon of een omroepzendinrichting. Vaak zijn de velden echter een niet-functioneel bijproduct, bijv. het EM-veld bij een PC-monitor.
De blootstelling aan EMF bestrijkt een breed frequentiegebied (0 – 300 GHz). Meestal maken we onderscheid tussen lage frequenties tot 100 kHz en radiofrequenties boven 100 kHz. Voorbeelden zijn de 50 Hz velden van hoogspanningsinstallaties en radartoepassingen in het microgolfgebied (GHz’en). Bij lage frequenties worden voornamelijk stromen in het lichaam geïnduceerd, terwijl boven 100 kHz thermische effecten optreden. Te hoge opwarming kan schadelijk zijn. Over niet-thermische effecten bestaat nog onduidelijkheid en deze zijn onderwerp van intensief wetenschappelijk onderzoek.
In de professionele, industriële en militaire omgeving is het omgaan met EM-velden al langer een punt van aandacht. In de woonomgeving ontstaan door de grote toename van persoonlijke en draadloze elektronische producten meer zorgen over de mogelijke nadelige gevolgen voor de gezondheid van mensen in hun normale omgeving. Dit heeft ertoe geleid dat in Europa in 1999 een z.g. Council Recommendation is uitgevaardigd voor EMF. Deze EMF Recommendation is gebaseerd op aanbevelingen van de ICNIRP. Momenteel wordt zowel binnen Europa als op mondiaal niveau gewerkt aan normen gebaseerd op respectievelijk de Council Recommendation en de ICNIRP aanbeveling. Voor veel producten bestaan nu reeds EMF-normen, die via de Radio & Telecommunicatie Randapparatuur Richtlijn en de Laagspannings Richtlijn van de Europese Unie (EU) een wettelijke basis hebben gekregen. Deze normen kunnen invloed hebben op het ontwerp van die producten of het kan operationele beperkingen opleveren voor het omgaan of werken met die producten.
Bovendien is door de EU ook een specifiek EMF (Fysische Agentia) Richtlijn ontwikkeld voor beperking van de EM-blootstelling van werknemers. Deze richtlijn is in 2004 gepubliceerd en zal in Nederland voor 2012 worden geïmplementeerd. Het zal daarmee effect hebben op het arbo-beleid van bedrijven en organisaties.
De EMF-problematiek staat dus volop in de belangstelling en er is maatschappelijke bewustwording ontstaan. Een goede risico-communicatie speelt daarbij ook een belangrijke rol. Dit betreft het informeren van gebruikers van producten, maar ook het informeren van mensen die ongevraagd worden geconfronteerd met een ‘stralend’ systeem in hun werksituatie of woonomgeving. Een randgebied van de EMF-kwestie is de verstoring van essentiële elektronische hulpmiddelen voor de mens, zoals medische implantaten, medische apparatuur, maar ook hoorapparaten en rolstoelen. In feite is dit een Elektromagnetisch Compatibiliteit (EMC) aspect, maar indirect kan een verstoring van dergelijke persoonlijke apparaten ook direct een gezondheidsrisico voor de gebruiker veroorzaken.
Resultaat
De cursus geeft u inzicht in de achtergrond en het belang van de gezondheids- en veiligheidsaspecten in verband met blootstelling van mensen aan elektromagnetische (EM) velden. Bovendien geeft de cursus informatie over beperkingen die worden gesteld voor blootstelling aan elektromagnetische velden in werksituaties of bij het veilig gebruik van elektronische producten, waarbij apparaten, machines of installaties -al dan niet gewenst- EM-velden uitzenden.
Verder verwerft u inzicht en leert u vaardigheden aan om de effecten van EMV-eisen op werksituaties of op de ontwikkeling van een product of een installatie te kunnen inschatten.
SKO Waardering
Aan deze cursus is door de Stichting SKO een waardering in het onderhoudsysteem AH/VK toegekend van 3 punten voor de volledige cursus van 3 dagen en 1 punt voor enkel de eerste dag.
Hoorcolleges worden afgewisseld met demonstraties. Op de eerste dag worden de basisaspecten behandeld. Op de tweede en derde dag wordt in detail ingegaan op de bronnen en hun beschrijvingswijze en op het meten of voorspellen van de blootstellingniveaus. Verder worden veilig werken (Arbo) en indirecte effecten behandeld. Daarnaast worden specifieke EMF-kwesties vanuit vier praktijksituaties behandeld.
De volgende onderwerpen komen aan de orde:
Dag 1:
-Inleiding met achtergronden en relevantie
-Biologische effecten t.g.v. blootstelling aan EM-velden
-Internationale EMF eisen en normen
-Nationale EMF wetgeving
-Arbo risico-inventarisatie en evaluatie
Dag 2:
-EMF-bronnen en hun beschrijvingswijze
-Laag- en hoogfrequente meetmethoden voor EMF
-EMF-assessment d.m.v. berekeningen en simulaties
-Laagfrequente zaken: statische en 50 Hz velden
-EMF bij omroepzendinrichtingen
Dag 3:
-Simulaties
-Indirecte EMF-effecten (EMC)
-Risico-communicatie
-EMF in de militaire omgeving
-Een EMF-case van Akzo Nobel
Cursusleiding en docenten
Ing. C.L.W. Lagendijk (KEMA, cursusleider),
Dr.ir. M. Beerlage (KEMA),
Ir. R. Faken (Akzo Nobel Engineering),
Dr. J.M. Gutteling (Universiteit Twente),
Dr.ir. D.W. Harberts (Philips Applied Technologies),
Ir. R. Hensbroek (TNO Kwaliteit van Leven),
Ing. C.L.W. Lagendijk (KEMA),
Dr.ir. G.J.J. Remkes (Nozema),
Dr. E. van Rongen (Gezondheidsraad),
Ing. J.H.C. van der Sanden (Philips IP&S)
Ing. J.W. Werkman (Defensie Materieel Organisatie)
Dagindeling:
09.00 - ca. 17.00 uur |
